mercredi 8 juillet 2015

** အိုင္းစတိုင္း ပီကာဆို နဲ႔ Lapin Agile ** *

ပါရီပံုရိပ္မ်ား
အိုင္းစတိုင္း ပီကာဆို နဲ႔ Lapin Agile



Maurice Utrillo Lapin Agile 1913                 (Photo Google)
 

Maurice Utrillo Lapin Agile 1914                (Photo Google)

ခပ္ေဝးေဝးက ျမင္ရပါတဲ့ အႏုပညာေတာင္ကုန္း             (ဓါတ္ပံု မရငတ)

ပါရီၿမိဳ႕ေတာ္မွာ အထင္ကရ ေတာင္ကုန္းတခု ရွိပါတယ္၊
La Butte Montmartre ေတာင္ကုန္းလို႔ အမည္ရပါတယ္၊ အေဝးကပင္ ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္၊

အဲဒီ ေတာင္ကုန္း ဝန္းက်င္ တဝိုက္ဟာ ပါရီၿမိဳ႕မွာ အျမင္ဆံုးေနရာ ျဖစ္တာနဲ႔ အညီ ပါရီၿမိဳ႕ႀကီးကို အေပၚ စီးက လွပလြမ္းေမာဖြယ္ ျမင္ေတြ႔ရသလို ဟိုးအရင္ ၂၀ ရာစု အလယ္ပိုင္း ကာလေတြ အထိ တိုင္ေအာင္ သစ္ပင္ႀကီးငယ္ေတြနဲ႔ ေတာင္တက္ပတ္လမ္း ခပ္က်ဥ္းက်ဥ္းေတြမွာ ကားမရွိရထားမရွိ ဆူညံသံေတြ ကင္းေဝးရာ ရြာကေလး တရြာ အျဖစ္သာ ရွိခဲ့တယ္ ဆိုၾကပါတယ္၊

အဲဒီ ေတာင္ကုန္း အထင္ကရ ျဖစ္လာရျခင္းေတြထဲက အေၾကာင္းတခုပါလို႔ ေျပာရင္ရႏိုင္တဲ့ ေနရာေလး တေနရာ ေတာင္ကုန္းရဲ႕ ေျမာက္ဘက္ျခမ္း ကုန္းအဆင္း တေနရာမွာ ရွိပါတယ္၊

Cabaret Au Lapin Agile သို႔မဟုတ္ Nimble Rabbit Cabaret လို႔ ေခၚပါတယ္၊

ဒီကေန႔ကာလမွာေတာ့ ညကိုးနာရီမွသာ ဖြင့္လွစ္ၿပီး စားေသာက္ဆိုင္လည္းမဟုတ္ ဘားလို႔လည္း မေခၚဆိုႏိုင္ ကပြဲရံုလို႔လည္း ေျပာလို႔မရႏိုင္ပါတဲ့ ဆိုင္ေလးတဆိုင္ ျဖစ္ေနပါၿပီ၊
ကပြဲၾကည့္ရင္း ရွန္ပိန္ေလးေသာက္တဲ့ ဆိုင္တဆိုင္လို႔ ေျပာရင္ ပိုမွန္ႏိုင္ပါတယ္၊
ဆိုင္မလာခင္ ညစာ အရင္ စားခဲ့ပါလို႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ထားတဲ့ ဆိုင္အမ်ိဳးအစားပါ၊

ဟိုးအရင္ အႏွစ္တရာ့ငါးဆယ္ေလာက္တုန္းကေတာ့ စားစရာေကာ ေသာက္စရာပါ တြဲေရာင္းခဲ့ဟန္
တူပါတယ္၊ ေစ်းကလည္း သိပ္ႀကီးလိမ့္မယ္ မထင္မိပါဘူး၊ 

တကယ္ေတာ့ အဲဒီေတာင္ကုန္းဝန္းက်င္ မွာက ဟိုး အရင္တုန္းကေကာ ဒီကေန႔ ေမာင္ရင္ငေတတို႔
 ေခတ္အထိပါ သိပ္ၿပီးေတာ့ ခ်မ္းသာသူ လူကုံထံမ်ား မေနၾကပါဘူး၊ သာမန္ေလာက္သာ ေနၾကတာပါ၊ 

ခ်မ္းသာသူထက္ ဆင္းရဲသူက ပိုလို႔ မ်ားတဲ့ ေနရာတခုပါ၊ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ဗန္ဂိုးတို႔ ေဂၚဂင္တို႔
 ေဆဇန္းတို႔ ပီကာဆို တို႔လို ပန္းခ်ီကို ရူးသြပ္ေနသူမ်ား ဆင္းရဲမြဲေတေနစဥ္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ ေနရာျဖစ္ဟန္ တူပါတယ္၊

၁၇၉၅ ခုႏွစ္မွာ ဒီဆိုင္အေဆာက္အဦးကို ေဆာက္လုပ္ခဲ့ၿပီး ၁၈၆၀ ခုႏွစ္မ်ားမွာေတာ့ ဆိုင္အမည္ Cabaret des Assassins တြင္ခဲ့ပါတယ္၊ 

အဲဒီအမည္တြင္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ၁၆၁၀ ခုႏွစ္ တုန္းက ျပင္သစ္ဘုရင္ Henri IV ကို ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ လမ္းမေပၚမွာ ဓါးနဲ႔ထိုး လုပ္ၾကံ သတ္ျဖတ္ခဲ့သူ François Ravaillac ပံုကို နံရံမွာ
 ေရးဆြဲထားလို႔ အဲဒီလို အမည္တြင္ခဲ့ရတာပါ၊

Le Cabaret du Lapin Agile (1913)                    (Photo Google)

၁၈၈၀ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ကာရီေကခ်ားပံုမ်ားေရးဆြဲသူ André Gill (၁၈၄၀-၁၈၈၅) ရဲ႕ ရုပ္ေျပာင္ပန္းခ်ီ လက္ရာယုန္ စားပြဲထိုးပန္းခ်ီ ရုပ္ပံုကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ Au Lapin Agile (Au Lapin à Gill) ဆိုၿပီး ဆိုင္အမည္က  ဒီကေန႔ထိတိုင္ တြင္လာခဲ့တာပါ၊ 

ေမာင္ရင္ငေတ ထင္တာကေတာ့ အဲဒီခ်ိန္ခါ ေတြတုန္းက ဆိုင္အမည္ေတြကို  သီးျခားေရြးခ်ယ္ အမည္ေပးေလ့ မရွိေသးပါဘဲ အစဥ္ေျပသလိုသာ ေခၚေဝၚခဲ့ၾကရာကေန ဒီလိုမ်ိဳး ဆိုင္အမည္ေတြ တြင္လာခဲ့ဟန္  တူပါတယ္၊

သက္တမ္း တရာ့ငါးဆယ္ နီးပါး ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ အဲဒီ ဆိုင္ကေလးကေတာ့ ခပ္ေသးေသး ခပ္က်ဥ္းက်ဥ္း
ေလးသာပါ၊ ႏွစ္ဆယ္ရာစုအေစာပိုင္းေခတ္ရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ၾကားသူမ်ား အဲဒီဆိုင္ေသးေသးေလးမွာ ထိုင္ဖူးခဲ့ၾကတာေၾကာင့္ နာမည္ႀကီးလာခဲ့တာပါ၊  

ထိုင္ခဲ့ဖူးၾကသူေတြကေတာ့ Toulouse-Lautrec, Amedeo Modigliani, Pablo Picasso, Auguste Renoir, Georges Braque, Maurice Utrillo,   Max Jacob, Guillaume Apollinaire, Rivera, André Salmon, Manuel Ortiz, Jean Cocteau, Courteline တို႔ အပါအဝင္ အႏုပညာသမား စာသမားေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ထိုင္ခဲ့ၾကဖူးပါတယ္၊  

နာမည္ေက်ာ္ သရုပ္ေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကတဲ့ Rudolph Valentino, Vivien Leigh, Charlie Chaplin
စသည္ စသည္တို႔လည္း ဒီဆိုင္ေလးရွိရာကို တကူးတက လာေရာက္ၿပီး ထိုင္ဖူးတယ္ရွိေအာင္ လာ ထိုင္သြားၾကပါတယ္တဲ့၊  

တျခားေသာ နာမည္ေက်ာ္သူမ်ားေရာ နာမည္မေက်ာ္သူမ်ားလည္း ဒီဆိုင္ မွာ လာေရာက္ ထိုင္ဖူးၾကမွာကေတာ့ အေသအခ်ာပါ၊

Le Cabaret du Lapin agile (2015)                                                    (ဓါတ္ပံု မရငတ)

အဲဒီဆိုင္ေလးကို နာမည္ပိုမိုႀကီးေစခဲ့တာကေတာ့ အိုင္းစတိုင္းနဲ႔ ပီကာဆိုတို႔ ေတြ႔ဆံုစကားေျပာဖူးခဲ့
တာကလည္း အေၾကာင္းရင္း တခ်က္ပါ၊  

ဂ်ာမဏီႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္း Ulm ၿမိဳ႕ကေလးမွာ ေမြးဖြားခဲ့သူ Ashkenazi Jews ဂ်ဴး မ်ိဳးႏြယ္ဖြား ရူပေဗဒ ပညာရွင္ အေတြးအေခၚပညာရွင္ နာမည္ေက်ာ္ Albert Einstein အိုင္းစတိုင္း (၁၈၇၉-၁၉၅၅) နဲ႔ ပန္းခ်ီဆရာ ပီကာဆို (၁၈၈၁-၁၉၇၃) တို႔ႏွစ္ေယာက္ အဲဒီ ဆိုင္ကေလးမွာ ေအာက္တိုဘာလ ရက္ေန႔ ၁၉၀၄ ခုႏွစ္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြး စကားစစ္ထိုး ေျပာခဲ့ ၾကပါတယ္၊  

အယ္ဘတ္ အိုင္းစတိုင္းရဲ႕ Special Theory of Relativity (1905) သီအိုရီ ပီကာဆိုရဲ႕ Les Demoiselles d'Avignon (1907) ပန္းခ်ီကားတို႔ မထြက္ေပၚေသးမီကာလကပါ၊  

အိုင္းစတိုင္းနဲ႔ ပီကာဆို တို႔ႏွစ္ေယာက္ စကားေျပာခဲ့ ၾကတာကို Picasso at the Lapin Agile ဆိုၿပီး အေမရိကန္ လူမ်ိဳး Steve Martin ဆိုသူက ျပဇာတ္ေရးသားၿပီး ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကျပခဲ့တာ မွာလည္း လူႀကိဳက္အလြန္မ်ားခဲ့ ပါတယ္တဲ့၊

ပန္းခ်ီဆရာ André Gill ရဲ႕ ‘ယုန္ စားပြဲထိုး  Le Lapin à Gill                    (ဓါတ္ပံု မရငတ)

ေနာက္ထပ္ ေသခ်ာတာ တခုကေတာ့ ဒီဆိုင္ကေလးရဲ႕ သမိုင္းေၾကာင္းအရေရာ တည္ေနရာ အေန
အထားေၾကာင့္ေရာ ဆိုင္ပံုစံေလးကေရာ ထိုင္ခ်င္စဖြယ္ပါ၊  

ေမာင္ရင္ငေတလည္း ထိုင္ခ်င္မိေနတာ ၾကာလွေနေပမယ့္လို႔ ဆိုင္ဖြင့္ခ်ိန္က ေန႔ခင္းေန႔လယ္မွာမဟုတ္ပါဘဲ ညကိုးနာရီ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ကိုယ္တတ္ႏိုင္တဲ့ တခြက္တဖလားေလာက္ ဝင္ေသာက္ဖို႔က မလြယ္တာက တေၾကာင္း ဒကာခံမယ့္ ခရိုဏီ မရွိတာကတေၾကာင္း ေငြစေၾကးစရႊင္ပါတဲ့ ခရိုဏီလက္သစ္ေတြ ဒကာခံ ပါမယ္  ဆိုရင္လည္း ဘက္ ဆိုင္ဖြင့္ခ်ိန္ကို မေရာက္ျဖစ္တာကတေၾကာင္း ဒီကေန႔ထိတိုင္ မထိုင္ျဖစ္ ခဲ့ေသးပါဘူး၊

ေရစက္ပါလာတဲ့ တေန႔မွာေတာ့ ထိုင္ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ထင္မိေၾကာင္းပါ၊

အဲဒီ Le Cabaret du Lapin Agile ဆိုင္ရဲ႕ ပံုတူပန္းခ်ီကားေတြကို ေရးဆြဲၾကသူေတြကေတာ့ ေခတ္
အဆက္ဆက္ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့မွာ ေသခ်ာပါတယ္၊ 

ဒီ ေတာင္ကုန္းကို ေမာင္ရင္ငေတ ေရာက္ခဲ့တဲ့ အေခါက္တိုင္း လိုလိုမွာလည္း အေပ်ာ္တမ္းေလလား 
သင္တန္းသူ သင္တန္းသား ေက်ာင္းသားမ်ားေလလား ပန္းခ်ီေရးဆြဲ ေနသူေတြကို ေတြ႔ျမင္ရေလ့ ရွိပါတယ္၊

Le Cabaret du Lapin Agile (2015)                                                     (ဓါတ္ပံု မရငတ)

ေမာင္ရင္ငေတ အြန္လိုင္းစာမ်က္ႏွာေတြမွာ ရွာေဖြေတြ႔ရွိခဲ့ရမိသေလာက္ Lapin Agile ဆိုင္ပံုတူကို အမ်ားဆံုး ေရးဆြဲခဲ့သူကေတာ့ ဒီ Montmartre ေတာင္ကုန္းသားလို႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ရႏိုင္ေလာက္ ပါတဲ့ Maurice Utrillo ဆိုသူပါ၊

ပါရီၿမိဳ႕သားပန္းခ်ီဆရာ Maurice Utrillo (၁၈၈၃-၁၉၅၅) ကို La Butte Montmartre အႏုပညာ
 ေတာင္ကုန္း အနီးက Rue du Poteau လမ္း အိမ္အမွတ္ (ရွစ္) မွာ ေမြးဖြားခဲ့တာပါ၊

အေမျဖစ္သူ Suzanne Valadon (၁၈၆၅-၁၉၃၈) ကလည္း ပန္းခ်ီဆရာမ တဦး ျဖစ္သလို Pierre-Auguste Renoir, Henri de Toulouse-Lautrec, Edgar Degas တိုရဲ႕ ပန္းခ်ီေမာ္ဒယ္ ျဖစ္ခဲ့ဖူးသူ လို႔ ဆိုၾကပါတယ္၊ 

ပန္းခ်ီဆရာ Maurice Utrillo ဟာ Montmartre ေတာင္ကုန္းသားပီသစြာနဲ႔ အဲဒီ ကေဖးဆိုင္ Lapin Agile ဆိုင္ပံုတူ ပန္းခ်ီကားမ်ားကို ဘယ္ႏွစ္ႀကိမ္ ဘယ္ႏွစ္ခါ ေရးဆြဲခဲ့ပါသလဲလို႔ ဆိုတာကို ေမာင္ရင္ငေတ ေသခ်ာ မသိႏိုင္ေပမယ့္  . . . . . . . . . . . . . . . . . .. ... ... ....

ရွာေဖြေတြ႔ရွိ ရသမွ်ေသာ ပန္းခ်ီဆရာ ဥဴထရီယို ေရးဆြဲခဲ့ပါတယ္ ဆိုတဲ့ ** လာပန္ အာဂ်ီလ္ *** ဆိုင္ကေလးရဲ႕ ပံုတူ ပန္းခ်ီကားမ်ားကို စုေဆာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ ခင္ဗ်ား၊

Le Cabaret du Lapin Agile (2015)                                                     (ဓါတ္ပံု မရငတ)

စာဖတ္သူ အားလံုးကို ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိပါေၾကာင္း . ……. နဲ႔ အတူ ဒီ ဆိုင္ကေလးေရွ႕ကို အတူ ေရာက္ရွိခဲ့ဖူးသူမ်ားကိုလည္း အထူးသတိယမိေၾကာင္းပါ၊

ဒီဆိုင္ေလးနဲ႔ ကပ္လွ်က္မွာတည္ရွိတဲ့ La Maison Rose ဆိုတဲ့ ပန္းေရာင္ႏွင္းဆီ ကေဖးဆိုင္ေလးနဲ႔ စပ်စ္စိုက္ခင္း အပါအဝင္ Montmartre အႏုပညာ ေတာင္ကုန္း  ဝန္းက်င္ အေၾကာင္းေတြကိုလည္း ၾကံဳႀကိဳက္လာမယ္ဆိုရင္ ေရးပါအံုးမယ္၊ 

ေမာင္ရင္ငေတ ၀၈၀၇၂၀၁၅ ၂၀၀၈၂၀၁၅










Aucun commentaire:

Enregistrer un commentaire

** * တခါကေန႔ရက္မ်ား (၂) * **

ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္အလြမ္း တခါကေန႔ရက္မ်ား (၂)                                  ေမာင္ရင္ငေတ ၁၉၀၇၂၀၁၇ ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္အလြမ္း တခါကေန႔ရက္...